مرتضى مطهري
451
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
قال رسول الله صلى الله عليه و آله : يا بنى عبدالمطلب ، انكم لن تسعوا الناس باموالكم فالفوهم بطلاقة الوجه و حسن البشر . كافى جلد 2 ، صفحهء 643 : قال رسول الله صلى الله عليه و آله : ثلاث يصفين ودّ المرء لاخيه المسلم : يلقاه بالبشر اذا لقيه ، و يوسع له فى المجلس اذا جلس اليه ، و يدعوه باحب الاسماء اليه . خدمت به همسفران ( رجوع به نمرهء 19 و 27 ) : پس از بحث دربارهء فايده و لزوم اين درس ، بحث تعريف اخلاق و آداب سفر و رفيق ، پس از آن درس حق همسفرى ، پس از آن درس خدمتكارى [ مطرح مىشود . ] اين درس بيان اولين موضوع اخلاقى سفر است . خدمت يعنى كار ديگران را انجام دادن . خدمت فوق تعاون است . تعاون ، همكارى و همگامى است . عمداً ما خدمت را قبل از همكارى و همگامى ذكر مىكنيم . معمولًا هر عملى كه به نفع اجتماع تمام شود خدمت به خلق ناميده مىشود ولو جنبهء انتفاعى و خصوصى نيز داشته باشد . مثلًا تأسيس يك كارخانه و ايجاد كار خدمت به خلق است ، موجبات توليد را فراهم كردن خدمت به خلق است ، تأسيس يك مؤسسهء فرهنگى يا دينى يا بهداشتى كه خيرش به اجتماع مىرسد خدمت به خلق است . اينها همه درست ، ولى خدمت كه در اخلاق سفر مقصود ماست جنبهء اخلاقىاش از جنبهء اجتماعى آن بيشتر است . كار اجتماعى با انتفاعى بودن منافات ندارد ، مثل تأسيس يك كارخانه يا بيمارستان خصوصى . ولى كار اخلاقى كارى است كه بر محور نفع رساندن به غير و سلب از خود است ، مثل انفاقات مالى يا نيرويى . آنچه در سفر لازم است موضوع اين است كه انسان كار رفقا را انجام دهد . مثلًا ظرف ديگرى را شستن ، اتاق ديگران را تميز كردن ، راهرو را جارو كردن ، حتى لباس ديگران را شستن خدمت است